Μετάβαση στο περιεχόμενο

Σπίλοι & Μελάνωμα

Τι είναι οι Σπίλοι

Αποτελούν μελαγχρωματικές δερματικές αλλοιώσεις, στις οποίες περιλαμβάνονται:

1. Άτυποι σπίλοι

Μεταξύ των μελανοκυτταρικών σπίλων, υπάρχουν ορισμένοι με πολύ μεγάλες πιθανότητες να εξελιχθούν σε μελάνωμα. Ονομάζονται άτυποι και παρουσιάζουν τα εξής κλινικά γνωρίσματα:

  • Μέγεθος συνήθως 0.5-1 cm
  • Σχήμα ασύμμετρο και ακανόνιστο
  • Όρια ανώμαλα ή/και ασαφή
  • Ανομοιογενή κατανομή της μελανίνης
  • Ανώμαλη επιφάνεια
  • Ερυθηματώδη βάση
  • Εντόπιση και σε μη εκτεθειμένες στον ήλιο περιοχές

2. Συγγενείς σπίλοι

Η πιθανότητα εξαλλαγής των συγγενών μελανοκυτταρικών σπίλων αυξάνεται σε συνάρτηση ως προς το μέγεθός τους και αγγίζει το ποσοστό 20% για γιγάντιους σπίλους (με διάμετρο >20cm), η εξαλλαγή των οποίων είναι δυνατόν να παρατηρηθεί εντός της πρώτης δεκαετίας της ζωής.

Επίσης γιγάντιοι ή/και πολλαπλοί συγγενείς μελανοκυτταρικοί σπίλοι εμφανίζονται και στα πλαίσια του συνδρόμου της νευροδερματικής μελανώσεως σε συνδυασμό με την ανάπτυξη μελανώματος στις μήνιγγες σε ποσοστό 40%-60% των ασθενών.

Τι είναι το μελάνωμα

Το μελάνωμα είναι μία από τις κακοηθέστερες μορφές καρκίνου, η οποία προσβάλλει πρωτοπαθώς το δέρμα και σπανιότερα τα εσωτερικά όργανα. Εξορμάται από τα μελανοκύτταρα και αποτελεί σε ποσοστό το 4% όλων των καρκίνων του δέρματος, ενώ ευθύνεται για το 80% των θανάτων από αυτούς και παρουσιάζει σε παγκόσμιο επίπεδο την μεγαλύτερη αύξηση συχνότητος από όλες τις άλλες μορφές καρκίνου.

Αιτιοπαθογένεια

Το μελάνωμα προέρχεται από ενεργοποιημένα (τροποποιημένα) ή γενετικά τροποποιημένα μελανοκύτταρα και αναπτύσσεται στα πλαίσια σύνθετων αλληλεπιδράσεων περιβαλλοντικών και γενετικών παραγόντων.

Παράγοντες κινδύνου αναπτύξεως μελανώματος

Τα άτομα τα οποία διατρέχουν μεγάλο κίνδυνο να εμφανίσουν μελάνωμα έχουν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

  • Συνολικό αριθμό μελανοκυτταρικών σπίλων μεγαλύτερο του 50.
  • Δέρμα τύπου Ι, δηλαδή δέρμα το οποίο εμφανίζει αμέσως ηλιακό ερύθημα, αλλά ουδέποτε μελάγχρωση.
  • Φυσικά κόκκινα ή κοκκινόξανθα μαλλιά. Αυτό το χρώμα οφείλεται στην παρουσία της φαιομελανίνης στα μαλλιά και στο δέρμα, η οποία όχι μόνο δεν προστατεύει από την υπεριώδη ακτινοβολία αλλά αντίθετα επαυξάνει την προκαλούμενη ακτινική βλάβη.
  • Συνεχή και παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο, καθώς και επαφή με καρκινογόνους ή δυνητικά καρκινογόνους χημικούς παράγοντες.
  • Ιστορικό πολλαπλών και σοβαρών ηλιακών εγκαυμάτων κατά την παιδική τους ηλικία.
  • Παρουσιάζουν συγγενή ή επίκτητη ανοσοκαταστολή, γενετικής, λοιμώδους ή φαρμακευτικής αιτιολογίας.

Οι συνηθέστερες κλινικές ενδείξεις για την ανάπτυξη μελανώματος, κυρίως επί εδάφους προϋπαρχουσών μελαγχρωματικών αλλοιώσεων του δέρματος περιλαμβάνουν:

  • Την αιφνίδια αύξηση του μεγέθους και την μεταβολή του χρώματος.
  • Την εμφάνιση φλεγμονής και κνησμού.
  • Την αυτόματη αιμορραγία.

Διάγνωση

Εκτός της κλινικής και ιστολογικής εικόνος της πρωτοπαθούς δερματικής βλάβης, στην διάγνωση του κακοήθους μελανώματος συμβάλλουν η ανοσοϊστοχημεία και η μοριακή γενετική. Εάν η κλινική διάγνωση είναι αβέβαιη, επιβάλλεται η αφαίρεση ολοκλήρου της βλάβης, με όριο ασφαλείας τουλάχιστον 1cm και η ιστολογική εξέταση.

Η ανίχνευση των μεταστάσεων γίνεται με ειδικές εξετάσεις όπως:

  • Α. Βιοψία με λεπτή βελόνα ή χειρουργική βιοψία λεμφαδένα και του φρουρού λεμφαδένα
  • Β. Απεικονιστικό έλεγχο, ο οποίος περιλαμβάνει: απλή ακτινογραφία, αξονική, μαγνητική ή ποζιτρονιακή (PET) τομογραφία και σπινθηρογράφημα οστών, ενδοσκοπικό έλεγχο εντέρου.
  • Γ. Βιοχημικό έλεγχο, ο οποίος περιλαμβάνει απαραίτητα την LDH (αυξάνεται κυρίως σε ηπατικές ή πνευμονικές μεταστάσεις), τον προσδιορισμό στο πλάσμα ή στα ούρα προδρόμων ενώσεων της μελανίνης και των επιπέδων της πρωτεΐνης S-100 στον ορό (ως δείκτου μεταστατικού μελανώματος).

Θεραπεία

Η θεραπευτική αντιμετώπιση του μελανώματος του δέρματος περιλαμβάνει την χειρουργική θεραπεία, την χημειοθεραπεία, την ακτινοθεραπεία, την ανοσοθεραπεία, την βιολογική και την γονιδιακή θεραπεία.

FAQ

Συχνές Ερωτήσεις

Πώς μπορώ να καταλάβω αν ένας σπίλος είναι ύποπτος;
Ένας σπίλος χρειάζεται αξιολόγηση από δερματολόγο όταν παρουσιάζει νέα ή σταδιακά εξελισσόμενη αλλαγή. Ένας χρήσιμος οδηγός είναι ο κανόνας ABCDE: Ασυμμετρία (Asymmetry), ανώμαλα ή ασαφή Όρια (Border), ανομοιογενές Χρώμα (Color), Διάμετρος συνήθως μεγαλύτερη από 6 mm (Diameter) και κυρίως Εξέλιξη ή μεταβολή της βλάβης με την πάροδο του χρόνου (Evolution). Προσοχή χρειάζεται επίσης σε σπίλους που εμφανίζουν αιμορραγία, εξέλκωση, επίμονο κνησμό ή φλεγμονή. Ωστόσο, το μελάνωμα δεν ακολουθεί πάντοτε όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά και μπορεί να είναι μικρότερο από 6 mm. Για τον λόγο αυτό, κάθε καινούργια ή εμφανώς μεταβαλλόμενη μελαγχρωματική βλάβη θα πρέπει να εξετάζεται από δερματολόγο.
Έχουν όλοι οι άτυποι σπίλοι αυξημένο κίνδυνο να εξελιχθούν σε μελάνωμα;
Οι άτυποι ή δυσπλαστικοί σπίλοι αποτελούν δείκτη αυξημένου κινδύνου για εμφάνιση μελανώματος, ιδιαίτερα όταν είναι πολλοί ή συνυπάρχει ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό μελανώματος. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι ένας μεμονωμένος άτυπος σπίλος θα εξελιχθεί απαραίτητα σε μελάνωμα. Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι άτυποι σπίλοι παραμένουν καλοήθεις και τα περισσότερα μελανώματα αναπτύσσονται εξαρχής ως νέες βλάβες.
Πότε πρέπει να εξετάζονται οι σπίλοι από δερματολόγο;
Η δερματολογική εξέταση είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν υπάρχει μεγάλος αριθμός σπίλων, άτυποι σπίλοι, πολύ ανοιχτόχρωμο δέρμα που καίγεται εύκολα στον ήλιο, ιστορικό έντονης ή επαναλαμβανόμενης ηλιακής έκθεσης και εγκαυμάτων, προσωπικό ή οικογενειακό ιστορικό μελανώματος ή ανοσοκαταστολή. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν επίσης οι μεγάλοι ή γιγάντιοι συγγενείς μελανοκυτταρικοί σπίλοι, καθώς ο κίνδυνος μελανώματος αυξάνεται κυρίως σε αυτές τις περιπτώσεις.
Πώς γίνεται η διάγνωση ενός ύποπτου σπίλου ή μελανώματος;
Η αρχική αξιολόγηση γίνεται με κλινική εξέταση και δερματοσκόπηση. Η δερματοσκόπηση επιτρέπει στον δερματολόγο να αξιολογήσει λεπτομερέστερα τη μορφολογία και την κατανομή των χρωστικών και αγγειακών δομών μιας βλάβης και αποτελεί βασικό εργαλείο στη σύγχρονη διάγνωση του μελανώματος. Όταν μια βλάβη θεωρείται ύποπτη, απαιτείται ιστολογική εξέταση μετά από κατάλληλη βιοψία ή αφαίρεσή της, ώστε να επιβεβαιωθεί ή να αποκλειστεί η διάγνωση.
Εμπιστοσύνη

Γιατί το Ιατρείο μας

30+ χρόνια εμπειρίας

Κλινική και ακαδημαϊκή εξειδίκευση σε πανεπιστημιακό επίπεδο.

Διεθνής εκπαίδευση

Εξειδίκευση σε Harvard, Göttingen και κορυφαία ευρωπαϊκά κέντρα.

Σύγχρονος εξοπλισμός

Τεχνολογία αιχμής για ακριβή διάγνωση και αποτελεσματική θεραπεία.

Εξατομικευμένη φροντίδα

Κάθε ασθενής αντιμετωπίζεται μοναδικά με ολιστική προσέγγιση.